واگذاری ۸۰ میلیون بشکه نفت به چهار تراستی

در روزهای اخیر، گزارش‌هایی درباره واگذاری حجم قابل‌توجهی از نفت ایران پس از «توافق اسلام‌آباد» منتشر شده است. روزنامه کیهان حجم نفت مورد بحث را حدود ۸۰ میلیون بشکه عنوان کرده و درباره نحوه انتخاب این چهار تراستی و شرایط معامله پرسش‌هایی را مطرح کرده است.

تخفیف نفت؛ عدد ۶۸۰ میلیون دلار از کجا آمده است؟

یکی از بحث‌های مطرح‌شده، تخفیف در فروش این محموله‌هاست. در برخی گزارش‌ها، تخفیف حدود ۸ درصد و در برخی دیگر رقم ۸٫۵ دلار به ازای هر بشکه مطرح شده است.

اگر حجم معامله را ۸۰ میلیون بشکه و تخفیف را ۸٫۵ دلار برای هر بشکه در نظر بگیریم:

۸۰ میلیون × ۸٫۵ دلار = ۶۸۰ میلیون دلار

اما این محاسبه به‌تنهایی به معنای سود یا زیان قطعی نیست؛ زیرا قیمت مبنا، شرایط قرارداد، هزینه‌ها و تضامین باید مشخص باشند.

پرسش‌های اصلی درباره سازوکار واگذاری نفت به تراستی‌ها

معیار انتخاب تراستی‌ها چه بوده است؟

چهار تراستی بر اساس چه معیار و فرآیندی انتخاب شدند؟

آیا فرآیند رقابتی یا ارزیابی مشخصی وجود داشته است؟

قیمت پایه نفت چگونه تعیین شده است؟

تخفیف واقعی هر بشکه چقدر بوده است؟

فروش نقدی یا اعتباری انجام شده است؟

چه تضامینی برای بازگشت وجوه دریافت شده است؟

در صورت تأخیر یا عدم پرداخت، ریسک مالی متوجه چه نهادی خواهد بود؟

شفافیت؛ مهم‌تر از یک عدد بزرگ

عدد ۶۸۰ میلیون دلار بدون دسترسی به قراردادها و قیمت‌های واقعی، نباید به‌عنوان میزان قطعی زیان یا سود معرفی شود. آنچه اهمیت دارد، انتشار یا بررسی مستندات مربوط به حجم دقیق نفت، قیمت پایه، قیمت فروش، میزان تخفیف، شرایط اعتباری، تضامین و نحوه انتخاب تراستی‌هاست.

جمع‌بندی واگذاری نفت به تراستی‌ها

مسئله اصلی یک مطالبه روشن است: وقتی پای ده‌ها میلیون بشکه نفت و صدها میلیون دلار اختلاف احتمالی در میان است، افکار عمومی باید بداند نفت با چه قیمتی، به چه کسی، با چه تضامینی و بر اساس چه فرآیندی واگذار شده است.

پاسخ مستند به همین پرسش‌ها می‌تواند مشخص کند که اختلاف قیمت مطرح‌شده صرفاً یک محاسبه رسانه‌ای بوده یا واقعاً آثار مالی قابل‌توجهی برای منابع کشور داشته است.

مطالب مرتبط

• شهریه مدارس غیردولتی اعلام شد؛ سقف شهریه تا ۲۲۰ میلیون تومان
• مالیات سیگار و تنباکو در سال ۱۴۰۵؛ نرخ‌های جدید محصولات دخانی
• پولداران فقیر؛ وقتی ثروت اسمی با رفاه واقعی فاصله می‌گیرد
• آخرین مهلت اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقوقی؛ ۳۱ شهریور ۱۴۰۵
• فقط دولت، شرکت‌های دولتی و خصوصی از تورم سود می‌برند؟ تحلیل اقتصادی یک ادعا